Maskenin Ardındaki: V For Vendetta İncelemesi

İsyanın İlk Adımları: Adalet Arayışı

Ana karakterlerden birisi Evey Hammond idealist bir ailesi vardı. Annesi ve babası baskıcı düzene karşı her zaman dik duruş sergilemişlerdi. Bu yüzden yönetim onları ortadan kaldırmıştı. Evey’in acı dolu bir geçmişi vardı. Bu yüzden korkarak yaşıyordu. Sokağa çıkma yasağı başladıktan sonra dışarı çıktığı o gün her şeyin dönüm noktası olacaktı. 

Sokakta yürürken devlet görevlisi iki serseri Evey’in önünü kesiyor ve rahatsız ediyorlar. Evey bu sahnede “Lütfen yapmayın, eve gideceğim ve bir daha dışarı çıkmayacağım” gibi korku dolu cümleler kuruyor. O sırada V kolcuları etkisiz hale getirerek Evey’i kurtarıyor. 

Bu sahnede ilginç bir detayla karşılaşıyoruz. Hatırlarsanız Evey onu rahatsız eden koruculara karşı nazik ve korku doluydu, onu kurtaran V’ye ise biber gazı doğrultuyor.  Aslında bu dahi Evey’in kafasının ne kadar karışık olduğunu gösteriyor. Çünkü o ve diğer insanlar düzen tarafından korkutulup sindirilmiş. V, tüm nezaketiyle kendini tanıtıyor ve ona eşlik etmesini istiyor. 

Baskı ve Direniş Sosyolojisi: Foucault’nun İzinde İktidar ve Başkaldırı

Beraber binanın çatısına çıktıklarında, karşılarında adaleti simgeleyen Themis Heykeli’ni görüyoruz. V, heykelin artık görevinden uzaklaştığını söylüyor. Çünkü, ülke çok kötü yönetilmektedir, insanlar baskıcı rejim altında ezilmektedir. V, dışarı çıkma yasağından dolayı sessizleşen sokaklarda bir müzik başlatıyor ve müziği duyan insanlar sokağa çıkmaya başlıyor. Herkesin görebileceği en doğru anda da Adalet Heykeli’ni patlatıyor.

Bu patlama, V’nin yapacaklarının sadece başlangıcıydı. V, baskıcı rejimi çok kızdırmıştır. Kurulda ve medyada V’yi bir terörist olarak nitelerler ve çaldığı müziğin dinlenmesini yasaklarlar. Fakat farkında olmadıkları bir şey var, tarihte baskılanan her şey geri döner ve şiddetlenir. 

Michel Foucault’un baskı üzerine bir sözünü sizlerle paylaşmak istiyorum, “Her iktidar ilişkisi, direniş olanaklarını da üretir.” Bu, V’nin sitemin baskısına karşı mücadelesini yansıtan sosyolojik bir örnek. Herbert Marcuse de baskının kaçınılmaz geri dönüşünü şöyle açıklar: “Bastırılan arzular, bastırılan özgürlükler, toplumsal çatışma olarak geri döner.”

Görselin Gücü: V’nin Dünyasında Renk ve Işığın Kullanımı

Filmdeki renk paleti ve ışık kullanımı, V’nin isyan ve adalet temasını vurgulayan güçlü bir görsel dünya oluşturur. Kasvetli tonlar baskıyı ve umutsuzluğu simgelerken, V’nin sahneye çıkışıyla belirginleşen kırmızı ve sarı renkler anarşist ruhu yansıtır. Karanlık sahnelerdeki sert gölgeler, karakterlerin karmaşık psikolojisini görsel olarak işler. Bu görsel öğeler, filmin atmosferini derinleştirerek izleyiciyi V’nin dünyasına tamamen çekiyor.

V’nin Maskesi: Adaletin Maskeli Savaşçısı Kimdir?  

V, acil durum yayınına bağlanmıştır, ülkedeki tüm ekranlarda mesajını yayınlar ve insanları başkaldırıya çağırır. Polislerden biri V’yi yakalamak üzereyken Evey onu kurtarıyor. V, artık Evey’nin başının dertte olduğunu bildiği için onu evine götürüyor. Böylece iki ana karakterimizin beraber oluşturacakları hikaye başlamış oluyor.

Evde film izledikleri bir sahnede V, “Filmi beğendin mi?” diye sorunca Evey üzüldüğünü söylüyor. Çünkü izledikleri filmdeki karakter intikamını sevdiği kadından daha önemli görmektedir. Bu aslında çok önemli bir detay çünkü, V ve Evey duygusal bir bağ kurduklarında da aynı durum yaşanacak. V’nin geçmişi acılarla dolu ve onun alacağı intikam her şeyden daha önemli, hatta Evey’den bile. Çünkü V, sadece bir insan değil, bir sembol. Her şeyin özünde V’nin baskıcı rejime karşı çıkan anarşist bir karakter olduğunu biliyoruz. Peki, almak istediği intikam ve geçmişindeki acıların hikayesini?

Yıllar önce, bir toplama kampında, insanlar üzerinde deneyler yapılmıştır. Getirilen denekler dayanamayarak ölmeye başlamışlar. Geriye her şeye dayanan tek bir kişi kalmıştır. Tahmin edebileceğiniz gibi o kişi V’dir. Vendetta, italyanca da İntikam manasına gelir. V ise karakterimizin deneyler sırasında kaldığı hücrenin numarası olan roma rakamıyla V(5)’ dir. İlerleyen sahnelerde, V ona acı çektiren ve toplum üzerinde yanlış etkileri olan insanları tek tek öldürmeye başlıyor.

İlk öldürdüğü kişi İngiltere’nin sesi diye bilinen topluma yanlış mesajlar veren bir sunucu. Geçmişinde ise V’ye acı çektiren kumandanlardan biriydi. Sonraki hedef ise küçük kızlara ilgi duyan, sapkın, ahlaksız bir Psikopoz. Elbette o da toplama kampıyla bağlantısı olan biriydi. V, Evey’i Psikopoz’u oyalaması için görevlendiriyor fakat Evey, bu sahnede ona ihanet ediyor.

Psikopoz’a V ile ilgili gerçekleri anlatsa da Psikopoz ona inanmayarak sarkıntılık etmeye devam ediyor. O sırada V içeri girerek Psikopoz’u öldürüyor. Bu sahnede görüyoruz ki, Evey hala korkularını aşmadı ve aklanmak için devlet görevlilerine yalvarmaya devam ediyor. 

Evey’nin Dönüşümü: Korkularından Kurtulan Bir Kadının Yükselişi

V’ye ihanet ettikten sonra güvendiği tek insan olan Gordon Deitrich’in evine gidiyor fakat başkanı ve düzeni eleştiren bir komedyen olan Gordon da risk altındadır. Sonrasında polisler evi basıyor ve Gordon’u götürüyorlar. Bu sahnenin özel bir anlamı var, Evey çocukken Creedy ve polisler evi bastığında annesi ona saklanmasını söylemişti ve Evey yatağının altına girmişti. Bu sahnede de birebir aynı şeyler yaşanıyor. 

Creedy ve polisler Gordon’u yakalamaya geldiklerinde Evey yine yatağın altına saklanıyor. Filmin bu benzerlikle bize söylemek istediği birşey var, Evey korktukça ve düzene boyun eğdikçe sevdiklerini kaybetmeye devam ediyor. Bu yüzden artık değişmeli ve baş kaldırmalıdır, yoksa bu sonsuz döngü devam edecektir.

Polisler gidince, Evey camdan kaçıyor fakat onu da yakalayıp götürüyorlar. Sonrasında onu bir hücreye kapatıyorlar ve saçlarını kesip türlü işkenceler uyguluyorlar. Kurtulmasının tek bir yolu vardır, V’nin yerini söylemek. Fakat Evey değişmeye başlamıştır. Bu yüzden V hakkında hiçbirşey söylemez, zorluklar yaşadıkça korkusu azalmış ve kararlı bir karakter haline gelmiştir.

Her şeyin sonunda Evey’e idam edileceği söylenir, tek yapması gereken V’ye tekrar ihanet etmektir. Fakat Evey, ölmeyi tercih edeceğini söylüyor. Çünkü artık, korkusuz ve güçlü bir karakter. Bu sahnede karşısındaki adam ona artık korkusu kalmadığını ve tamamen özgür olduğunu söylüyor. Çünkü, Evey’i kaçıran kişi polisler değil, V’nin ta kendisidir.

V, Evey’e kendi yaşadığı acıların bir kısmını yaşatarak korkularından kurtarmıştır. Filmin başında Evey, annesi ve babası gibi cesur ve kararlı bir insan olmak istediğini ama korktuğunu söylemişti. V, zorlu da olsa bu isteği yerine getirdi ve onu korkularından arındırdı. Sonrasında karakterlerimizin yolları ayrılıyor. V, intikamının ve son planının peşinden giderken Evey, korkusuz bir yaşama ilerliyor.

Evey, sokakta yürürken bir çocuğun duvara V sembolü çizdiğini görünce insanların ona inanmaya başladığını görüyor. V, halka ulaşmayı başarmıştır. İnsanlar tıpkı onun gibi Guy Fawkes maskesi takarak sokaklara dökülmeye başlıyorlar. Duvara V sembolü çizen küçük bir kız öldürüldüğünde de ayaklanmaların şiddeti artıyor. 

Filmin doruk noktası yaklaştığında V, Evey’a büyük planını gösteriyor. Parlamento binasının altına giden bir metroya patlayıcılar yerleştirmiştir. 5 Kasım’da bu treni göndererek binayı patlatacaktır. Fakat, yaşananlar V’yi değiştirmiştir. Artık bu planın sadece bir intikamdan ibaret olmadığını anlamıştır. Bu yüzden kararı Evey’a bırakır, çünkü bu patlama bir değişimin başlangıcı olacaktır ve eğer bir devrim yaşanacaksa kararı V değil halktan biri vermelidir. Ne düşünce ama…

V’nin bu kararı almasının sebebi ise baskıcı rejim yıkıldığında yeni ve adaletli bir sistem kurması gereken halktır, onların ta kendisidir. Aslında V, sadece bir sembol olduğunun farkındadır. Asıl devrimi yapacak olan halktır. Bu muhteşem fikri gördüğümüzde V, tıpkı Proudhon, Kropotkin gibi gerçek bir anarşisttir. Zaten simgesi olan V harfini de ters çevirdiğinizde Anarşizm sembolüne ne kadar benzediğini göreceksiniz.

V, sadece düzeni yıkmayı amaçlamıyor, insanların daha düzgün, daha adaletli yeni bir yaşam inşa etmesini istiyor. Günümüzde Joker’in anarşist olduğunu düşünen, söyleyenler var. Arkadaşlar Joker, sadece kaos ortaya çıkarır, düzeni yıktıktan sonrasını umursamaz. Çünkü, Joker’in asıl amacı insanların kötü olduğunu kanıtlamaktır. Fakat, V için durum böyle değil, o dünyayı daha iyi bir yer yapmak istiyor. Bu amaç için ise kendi intikamını ikinci plana atmıştır. Binayı patlatma kararını Evey’e bırakmıştır.

V’nin Hesaplaşması: İntikam ve Devrim Arasında İnce Bir Çizgi

Artık yapacağı tek bir şey kalmıştır. Başkan ve Creedy’den intikam almak. V, Evey’i trende bıraktıktan sonra Evey V’nin gitmesini istemiyor. Çünkü ailesi ve Gordon’dan sonra V’yi de kaybetmek istemiyor. Beraber herşeyden uzaklaşıp yeni bir hayat kuralım diyor fakat V tabikide bu teklifi kabul etmiyor. Çünkü o intikamını yarım bırakmayacak kadar kararlı bir karakter. 

Film izledikleri sahneyi hatırlarsınız. Evey, filmdeki karakterin intikamını sevdiği kadından daha çok önemsemesine üzülmüştü. Burada da aynı olay yaşanıyor. Çünkü V, inandığı yoldan Evey için dahi dönmüyor. Gelelim filmin en önemli sahnesine. V, burada Creedy ve adamlarıyla karşılaşıyor. Creedy’nin adamları V’ye yüzlerce kez ateş ediyor. Fakat V, ayakta kalıyor, önce adamları öldürüyor sonrasında da Creedy’nin üzerine yürüyor.

Dehşete düşen ve “Neden ölmüyorsun” diye soran Creedy’ye hepimizin bildiği muazzam replikleri söylüyor, “Bu maskenin altında bir fikir var bay Creedy ve fikirlere kurşun işlemez” Bu muhteşem cümle hepimizin tüylerini ürpertmiştir fakat, V çelik yelek giymesine rağmen vücudu delik deşik olmuştur.

Creedy’yi öldürdükten sonra son bir kez Evey’i görmek ister ve onun kollarında hayatını kaybeder, ne hikaye ama değil mi. Evey, V’nin bedenini metroya koyar ve kolu çekmeye karar verir. Çünkü, annesinin, babasının ve V’nin emeklerinin boşa gitmesini istememektedir. 

Halkın Uyanışı: Devrimin Maskeli Sesi Yükseliyor

V’nin yasaklanan müziği eşliğinde parlamento binası havaya uçtuğunda Guy Fawkes maskesi takan binlerce insanın izlediğini görüyoruz. İçlerinde filmde öldüğünü gördüğümüz karakterler de var. Bunun detayın amacı, bu kişilerin bir amaç uğruna öldüklerini hatırlatmak. Çünkü V, ona inanan herkesi temsil ediyordu.

V’nin ortaya çıkardığı umudun peşinden giden halk baskıcı rejimden kurtulmuş ve daha iyi bir dünyanın hayalini kurmaya başlamışlardır. V, sadece filmdeki halkı değil gerçek dünyayı da etkiledi. V For Vendetta’yı izleyen herkes onu kendine yakın hissetti. V For Vendetta vizyona gireli yıllar oldu fakat hala sokağa çıktığınızda Guy Fawkes maskesi takan insanlarla karşılaşabilirsiniz. Aslında bu bile V karakterini anlatmaya yeter lakin bir detaydan daha bahsetmek istiyorum.

Yazıya Guy Fawkes’i anlatan şiir dizeleriyle başlamıştık. “Hatırla, 5 Kasım gününü hatırla! Barut ihanetini ve komployu unutmak için hiçbir neden yok” bu repliği her yerde duyabilirsiniz. Fakat şiirin devamını biliyormusunuz?

Aslında bu şiir Guy Fawkes’in düşmanları tarafından yazılmıştı ve şiirin sonu hiç de tahmin ettiğiniz şekilde bitmiyor;

Guy Fawkes, parlamentoyu patlatmak istedi.

Tanrının yardımıyla yakalandı.

Bırakın ziller çalsın, ve tanrı kralı korusun.

Bir Fikir Ölümsüzdür: V’nin Bıraktığı Miras

Gördüğünüz gibi hepimizin kulaklarında çınlayan bu şiir, aslında Guy Fawkes’i kötüleyen bir şiir. İngiltere’de Guy Fawkes’in ölümü senelerce neşeyle kutlanmıştı. Bu şiir de kutlamaların sembolüydü. Fakat V, o kadar güçlü bir karakter ki bu şiirin anlamını dahi ters çevirdi. Guy Fawkes’in ölümünü neşeyle değil, hüzünle anılmasını sağladı. Bu yüzden sinema tarihinin en etkili karakterlerinden birisi denilse hiç de yanlış olmaz.

Bu yüzden V For Vendetta, insanları adaletsizlik karşısında başkaldırıya ikna edecek kadar vurucu bir filmdi. Aslında V, sadece Evey’i değil bizi de korkularımızdan kurtarmak istiyordu. Eğer günlük hayatınızda bir adaletsizlik ile karşılaşırsanız V’nin temsil ettiği değerleri hatırlayın ve baskılara karşı çıkın. Çünkü iyi bir dünya istiyorsak hepimiz mücadele etmeliyiz. 

Eğer bu söylediklerimden rahatsız olan varsa onlara tek bir cümle kurmak istiyorum, “Bu yazının arkasında bir fikir var, ve fikirlere kurşun işlemez.“